Mogelijke oorzaken van
gedrags- en gevoelsproblemen

Druk druk druk

We leven in een drukke maatschappij waarin veel kan en moet, in een snel tempo. Veel ouders voelen zich regelmatig overbelast in het combineren van werk, gezin en vrije tijd.
Ook kinderen hebben vaak een vol dagprogramma, zowel thuis als op school. Ze moeten veel en worden al vanaf jonge leeftijd op hun prestaties beoordeeld.
Kinderen krijgen dagelijks veel informatie en prikkels te verwerken: via school, beeldschermen, social media en andere activiteiten.

Niet alleen volwassenen, maar ook kinderen kunnen daardoor last krijgen van onrust, stress en oververmoeidheid. Zij moeten immers al die indrukken verwerken, en voldoen aan alle eisen en verwachtingen: van hun ouders, leerkrachten en leeftijdgenoten.

Manier van opvoeden

Gedragsproblemen kunnen ontstaan dan wel verergeren door een onjuiste reactie van de ouders op negatief gedrag van hun kind. Dan wel door onvoldoende aandacht voor de positieve gedragingen van hun kind.

Een ouder kan bijvoorbeeld te heftig reageren op het gedrag van zijn/haar kind, door te gaan schreeuwen, dreigen, of slaan. Of een ouder geeft kritiek op zijn/haar kind als het zich negatief gedraagt, maar geen complimentjes als het zich positief gedraagt.

Het kan ook zijn dat ouders onvoldoende of onduidelijke grenzen stellen aan het gedrag van hun kind(eren), wat tot gedragsproblemen kan leiden.

Ouder(s) en kind kunnen op die manier in een negatieve spiraal belanden met elkaar, die zonder hulp vaak moeilijk te doorbreken is.

Persoonlijke of relatieproblemen

Als je als ouder persoonlijke problemen hebt (bijv. financieel, relationeel, met je gezondheid of werkgerelateerd), dan heeft dat ook invloed op het gedrag, de emoties en de ontwikkeling van je kind(eren).
Zulke problemen hebben namelijk invloed op jouw rol en gedrag als opvoeder. Als je zelf niet goed in je vel zit, is het immers lastiger om je kind(eren) rustig, geduldig en met aandacht aan te horen en te begeleiden. En om de nodige regels en grenzen te hanteren.

Ook moeilijke, niet verwerkte ervaringen uit je eigen kindertijd of latere leven kunnen (onbewust) doorwerken in de ontwikkeling van je kind(eren).

Als je je hier niet bewust van bent, kan het gedrags- of gevoelsprobleem van je kind na de therapie weer terugkomen, of komt er mogelijk een nieuw probleem voor in de plaats.

"Als we de stenen op ons levenspad niet opruimen,
struikelen onze kinderen er vroeg of laat over."

Hooggevoeligheid

Steeds meer kinderen hebben last van hooggevoeligheid (HSP), al dan niet in combinatie met hoogbegaafdheid (wat meer is dan een hoog IQ). Deze kinderen zijn gevoeliger voor de dagelijkse prikkels om hen heen. Hierdoor raakt hun zenuwstelsel makkelijk overbelast en voelen zij zich snel vermoeid, gespannen of angstig.

Invloeden en indrukken van buitenaf kunnen sterk bij hen binnen komen, zoals harde geluiden, drukte, emoties of opmerkingen van anderen. Ook kunnen ze vaak slecht tegen onrecht, klein of groot.
Hierop kunnen zij reageren met (intens) emotioneel, druk of juist teruggetrokken gedrag. Ook concentratieproblemen, slaapproblemen, buikpijn en dwangmatig gedrag komen vaak voor.

Hoogsensitieve kinderen hebben veel behoefte aan duidelijkheid, voorspelbaarheid en grenzen. Daarnaast hebben zij door de dag heen voldoende momenten van rust en ontspanning nodig om alle indrukken en prikkels te kunnen verwerken.
Ze hebben vaak moeite met (onverwachte) verandering en onbekende situaties (uitstapjes, verjaardagsfeestjes, vakantiebestemmingen). En met het afscheid nemen van vertrouwde mensen en spullen. 

Deze kinderen voelen zich vaak anders dan leeftijdgenoten. Ze hebben soms andere interesses en kunnen zich daar erg in verdiepen (bijv. de kosmos, edelstenen, techniek, gebeurtenissen uit de geschiedenis).
Soms zien, horen, voelen of weten deze kinderen dingen die anderen niet kunnen waarnemen, en doen zij wijze of paranormale uitspraken. Naast hun vijf fysieke zintuigen kan ook hun zesde zintuig (intuïtie) sterker ontwikkeld zijn. Hierdoor kunnen zij zich anders, niet begrepen en eenzaam voelen.

Hooggevoelige kinderen zijn vaak hoogbewuste kinderen: ze hebben vaak een groot gevoel voor rechtvaardigheid en (opr)echtheid en een behoefte aan autonomie (sterke eigen wil, eigen-wijs). Daardoor kunnen ze moeite hebben met het accepteren van gezag, van ouders of leerkrachten. En met dingen die 'moeten' maar waar zij het nut niet van inzien, bijvoorbeeld bepaalde schoolvakken.

Vaak worden bij kinderen die hoogsensitief en/of hoogbegaafd zijn diagnoses als autisme of adhd gesteld en soms ook medicatie voorgeschreven, omdat de gedragskenmerken op elkaar lijken.
De focus komt dan vooral te liggen op de problematische kenmerken van het kind, in plaats van op zijn of haar unieke eigenschappen, kwaliteiten en talenten. Het kind wordt gelabeld met een (hersen)stoornis, wat zijn/haar zelfbeeld en eigenwaarde niet ten goede komt: "er is iets mis met mij, ik ben niet normaal, de problemen komen door mij".
De 'stoornis' wordt behandeld, maar het kind voelt zich waarschijnlijk niet écht gezien en geholpen. En loopt het risico de verbinding met zichzelf en met zijn/haar kwaliteiten en talenten kwijt te raken.